Connect with us

Hi, what are you looking for?

Άποψη

Αιολικά πάρκα: Η στρατηγική για την ανάπτυξη πλωτών αιολικών πάρκων στη χώρα μας

 

*Των Δημήτρη Μέλισσα και Νίκου Βασιλάκου

Τους τελευταίους μήνες έχει ξεκινήσει  η δημόσια συζήτηση για την αξιοποίηση του τεράστιου θαλάσσιου αιολικού δυναμικού που διαθέτει η χώρα μας.

Η διαμόρφωση, θεσμοθέτηση και άμεση εφαρμογή ενός συγκροτημένου, συνεκτικού, αποτελεσματικού και αποδοτικού -για την εθνική οικονομία, το περιβάλλον και την απασχόληση- θεσμικού πλαισίου για τα πλωτά αιολικά πάρκα αποτελεί ζήτημα πρωταρχικής σημασίας. Ενός θεσμικού πλαισίου, το οποίο αφ’ ενός θα παρέχει την αναγκαία ασφάλεια δικαίου για επενδύσεις σε αυτόν τον, δυναμικό μεν αλλά τεχνολογικά και οικονομοτεχνικά συνεχώς εξελισσόμενο, τομέα, αφ’ ετέρου θα ενσωματώνει τα διδάγματα και τα σημεία προς αποφυγήν από την αποτυχημένη συναφή προσπάθεια της Πολιτείας να εκκινήσει, την περίοδο 2010-2012, την ανάπτυξη των θαλάσσιων αιολικών πάρκων στη χώρα μας.

Τα υπεράκτια αιολικά πάρκα σταθερής θεμελίωσης και τα πλωτά αιολικά πάρκα βρίσκονται σε πολύ διαφορετικό βαθμό ωριμότητας, σε θεσμικό και τεχνικό επίπεδο, με τα πλωτά να είναι ακόμα σε ένα προχωρημένο μεν, επιδεικτικό όμως, στην ουσία, στάδιο, με πολλά ακόμα τεχνικοοικονομικά ρίσκα. Γι’ αυτό, ειδικά για τα πλωτά αιολικά πάρκα, πρέπει να δοθεί η δυνατότητα στον ιδιωτικό τομέα, με δική του ευθύνη, έξοδα και χρόνο, να προβεί στις απαραίτητες μετρήσεις, με την πόντιση πλωτήρων για τις απαραίτητες έρευνες και μελέτες. Πρόκειται για μία διαδικασία από την οποία η Πολιτεία μόνο οφέλη έχει να αποκομίσει, δημιουργώντας ένα κατάλληλο νομοθετικό και επενδυτικό πλαίσιο, το τέταρτο μάλιστα στον κόσμο, που θα προσελκύσει κεφάλαια, επενδυτές και θα διεθνοποιήσει το θαλάσσιο χώρο της Ελλάδας. Τυχόν εφαρμογή διαδικασιών «ανοικτού» διαγωνισμού, για αυτό το αρχικό στάδιο των (δύσκολων, επίπονων, χρονοβόρων και υψηλού κόστους) μετρήσεων, θα καθυστερήσει υπέρμετρα την όλη διαδικασία, αφού προϋποθέτει ότι το κράτος θα προβεί σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για το θαλάσσιο χώρο, έτσι ώστε να παραδώσει τις επίμαχες περιοχές ελεύθερες από κάθε ασυμβατότητα (ενάλιες αρχαιότητες, Λιβάδια Ποσειδωνίας, κλπ.), διαδικασία δηλαδή τουλάχιστον 2-3 ετών σε διάρκεια.

Η πρότασή μας για ένα αποτελεσματικό θεσμικό πλαίσιο

Το ενδεδειγμένο θεσμικό πλαίσιο που προτείνεται στο παρόν άρθρο, ακολουθεί ακριβώς τη διαδικασία χωροθέτησης των Περιοχών Οργανωμένης Ανάπτυξης (ΠΟΑ) Παραγωγικών Δραστηριοτήτων, που δοκιμάστηκε, με απόλυτη επιτυχία, στο θαλάσσιο και παράκτιο χώρο, για την ίδρυση των περιοχών οργανωμένης ανάπτυξης υδατοκαλλιεργειών. Η χωροθέτηση πλωτών αιολικών πάρκων εκκινεί με αίτηση του φορέα, προκειμένου αυτός να δεσμεύσει συγκεκριμένη θαλάσσια έκταση, ως ευρύτερη περιοχή διερεύνησης ΠΟΑ Πλωτών Αιολικών Πάρκων (ΠΟΑΠΑΠ), η οποία και αποτυπώνεται ως ευρύτερο θαλάσσιο πολύγωνο. Στο στάδιο αυτό, ο φορέας έχει το δικαίωμα να ποντίσει πλωτήρα μετρήσεων στην περιοχή, και να διεξαγάγει όλες τις απαραίτητες έρευνες και μετρήσεις, με δικό του αποκλειστικά κόστος και χρόνο, προκειμένου να εξεταστούν όλες οι επί μέρους παράμετροι ως προς την ακριβή χωροθέτηση και βιωσιμότητα του έργου. Ταυτόχρονα, ο φορέας δρομολογεί και την εκπόνηση Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.

Προκειμένου να δεσμευτεί το ευρύτερο θαλάσσιο πολύγωνο και να διενεργηθούν οι απαραίτητες έρευνες και μετρήσεις, ακολουθείται διαδικασία προέγκρισης χωροθέτησης, με την οποία ο φορέας προσδιορίζει, στο πρώιμο αυτό στάδιο, την κατά προσέγγιση θέση των πλωτών ανεμογεννητριών, πάντα με την απαιτούμενη απόσταση από την ακτή και εντός της αιγιαλίτιδος ζώνης. Επιπλέον, κρίσιμο είναι ότι, ήδη στο σημείο αυτό, πριν την τελική χωροθέτηση του έργου, ο φορέας προβαίνει σε μία προκαταρκτική εκτίμηση των επιπτώσεων στο περιβάλλον και στο τοπίο, σε σχέση κυρίως με ευαίσθητες και περιβαλλοντικά προστατευόμενες περιοχές, όπως οι Περιοχές του Δικτύου Natura 2000, Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά (ΣΠΠ), Λιβάδια Ποσειδωνίας, κ.α.

Παράλληλα, για τη χορήγηση της απόφασης προέγκρισης, λαμβάνεται υπόψη η προηγούμενη γνώμη των αρμόδιων διευθύνσεων (Διεύθυνση Ασφάλειας Ναυσιπλοΐας, Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας, Εφορεία Ενάλιων Αρχαιοτήτων), έτσι ώστε να εξασφαλιστεί πως η χωροθέτηση των πλωτών αιολικών πάρκων θα πραγματοποιηθεί  σε πλήρη συμφωνία με την ύπαρξη των λοιπών χρήσεων και δραστηριοτήτων που απαντώνται στη θάλασσα. Με την απόφαση προέγκρισης από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κατόπιν εισήγησης της Διεύθυνσης Χωροταξικού Σχεδιασμού και τη σύμφωνη γνώμη του Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεαμάτων και Αμφισβητήσεων,  κρίνεται ακριβώς η καταρχήν δυνατότητα χωροθέτησης του ηλεκτροπαραγωγικού έργου, ενώ οι συνολικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις του, οι όροι και τα μέτρα αντιμετώπισής τους θα κριθούν στο μετέπειτα στάδιο της οριστικής έγκρισης. Η δέσμευση της αιτούμενης περιοχής για έρευνα διαρκεί για χρονικό διάστημα 18-24 μηνών από την προέγκριση, με δυνατότητα παράτασης.

Στη συνέχεια, και μόλις έχουν ολοκληρωθεί οι έρευνες και μετρήσεις,  ο φορέας αιτείται την τελική χωροθέτηση του έργου. Δηλαδή, το ευρύτερο θαλάσσιο πολύγωνο που είχε καθοριστεί με την απόφαση προέγκρισης για έρευνα, περιορίζεται πλέον σε μικρότερο θαλάσσιο πολύγωνο και οριστικοποιείται, με την έκδοση προεδρικού διατάγματος. Κατόπιν, το έργο εισέρχεται στο στάδιο της καθαυτό ενεργειακής και περιβαλλοντικής αδειοδότησής του, με την εκπόνηση Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, την οριστική και δεσμευτική προσφορά σύνδεσης και την εξασφάλιση τιμής πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας.

Η μεγάλη εγχώρια προστιθέμενη αξία των πλωτών αιολικών πάρκων

Στο σημείο αυτό πρέπει να τονιστεί ότι ο χαρακτηρισμός θαλάσσιων εκτάσεων ως ΠΟΑΠΑΠ, όπως και η διαδικασία προέγκρισης πλωτών αιολικών πάρκων, δεν είναι παρά ένα αναγκαίο υποκατάστατο του ελλείποντος θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού. Όταν ο σχεδιασμός αυτός ολοκληρωθεί, θα ρυθμίζει τόσο τα θαλάσσια πολύγωνα όπου θα χωροθετούνται τα υπεράκτια αιολικά πάρκα, όσο και κυρίως τη διευθέτηση των  συγκρούσεων με χρήσεις, οι οποίες είναι ανταγωνιστικές εντός του θαλασσίου χώρου (τουρισμός, αναψυχή, εθνική άμυνα, κλπ.).

Η διαφάνεια και ο ανταγωνισμός εξασφαλίζεται με τη διεξαγωγή  ανοικτού διαγωνισμού για την ποσότητα και την τιμή πώλησης της ενέργειας. Παράλληλα, ενισχύεται η ελληνική προστιθέμενη αξία, καθώς απαιτούνται εξειδικευμένες μετρήσεις και μελέτες που θα διεκπεραιωθούν από εταιρείες ελληνικών συμφερόντων και γραφεία μελετών, ενώ  θα δοθεί και η δυνατότητα να αναπτυχθούν υποδομές σε λιμάνια και  ναυπηγεία της χώρας. Μάλιστα, θα πρέπει να τονιστεί ότι η εγκατάσταση και λειτουργία των πλωτών αιολικών πάρκων θα δώσει τη δυνατότητα σε ελληνικές εταιρείες να κατασκευάσουν τα κύρια και τα συνοδά έργα, δηλαδή από τους πλωτήρες, μέχρι και τις ανεμογεννήτριες στα ναυπηγεία, τα καλώδια σύνδεσης και όλες τις συναφείς υποδομές στο παράκτιο χώρο (έργα πολιτικού μηχανικού και ηλεκτρομηχανολογικά).

* Ο Δημήτρης Μέλισσας είναι Καθηγητής ΕΜΠ – Δικηγόρος και ο Δρ. Νίκος Βασιλάκος είναι Ενεργειακός Εμπειρογνώμων Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Αναδημοσίευση από το terna-energy.com

Διαβάστε επίσης:

Ποιοι είναι οι 17 Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ

ΑΔΜΗΕ: Η συμφωνία με INTRASOFT International – OTE A.E και η ψηφιοποίηση των εταιρικών του διαδικασιών

ΔΕΣΦΑ και ΟΛΕ αναβαθμίζουν σε ενεργειακό κόμβο το λιμάνι της Ελευσίνας

Όμιλος Grecotel: Επένδυση 61 εκατ. για την εξαγορά 5 ξενοδοχείων – Δημιουργεί 1.000 νέες θέσεις εργασίας

Διαβάστε επίσης...

ΣΤΟΧΟΣ 07 – ΦΘΗΝΗ ΚΑΙ ΚΑΘΑΡΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Τη θέση της στην Ιβηρική Χερσόνησο, εδραιώνει η Sunlight Spain, μέλος της Sunlight Group, αποδεικνύοντας τη δέσμευση του Ομίλου για επέκταση μέσω συγχωνεύσεων και...

GreenBusiness

Σε νέες, σύγχρονες εγκαταστάσεις στο Μαρούσι ανακοίνωσε ότι θα μετακομίσει μέσα στα επόμενα χρόνια η ΕΥ Ελλάδος, ανταποκρινόμενη στη δέσμευσή της για παροχή υπηρεσιών...

GreenBusiness

Το ανανεωμένο του λογότυπο, το οποίο εικονογραφεί τον σκοπό του Ομίλου να κάνει τον κόσμο ένα ασφαλές, βιώσιμο και ευχάριστο μέρος για να ζει...

Οργανισμοί

Στο πλαίσιο του Circle the Med Forum που διοργάνωσε το Ινστιτούτο Κυκλικής Οικονομίας και Κλίματος EPLO, ο πρόεδρος του Κέντρου Αειφορίας (CSE) Νίκος Αυλώνας...

Τράπεζες

Η Τράπεζα Πειραιώς, στο πλαίσιο του προγράμματος EQUALL για μια κοινωνία ισότιμων ανθρώπων, αναπτύσσει σε συνεργασία με το The Tipping Point τη δράση «TeenSkills»...

GreenBusiness

Στην παγκόσμια ελίτ εταιρειών, με υψηλές επιδόσεις σε θέματα Βιώσιμης Ανάπτυξης,  επιτυγχάνοντας εξαιρετική επίδοση “AA” για τις πρακτικές Περιβάλλοντος, Κοινωνίας και Διακυβέρνησης (ESG) στον...

GreenGov

Ο πρώτος Πιστοποιημένος Δήμος Μηδενικών Αποβλήτων στην Ελλάδα, και το πρώτο νησί παγκοσμίως που φέρει τη διαπίστευση αυτή, έγινε η Τήλος. Η διαπίστευση έρχεται...

GreenBusiness

Στην πρωτοβουλία COSMOTE BLUE για την προστασία των ελληνικών θαλασσών προχωρά η COSMOTE, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευσή της για την προστασία του περιβάλλοντος. Βασικός στόχος...