Ανθεκτικότερη στις αναταράξεις των διεθνών αγορών ενέργειας αποδεικνύεται η ευρωπαϊκή ηλεκτρική ενέργεια, παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις και τις ακραίες καιρικές συνθήκες που επηρέασαν το ενεργειακό σύστημα το 2026.
Σύμφωνα με το Power Barometer 2026 της Eurelectric, οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση αυξήθηκαν κατά 22,8% μεταξύ Φεβρουαρίου και Αυγούστου, έναντι αύξησης 88,4% στις τιμές του φυσικού αερίου. Η διαφοροποίηση αυτή, σύμφωνα με την έκθεση, συνδέεται μεταξύ άλλων με την αυξανόμενη συμμετοχή καθαρών πηγών στην ηλεκτροπαραγωγή.
Μικρότερη η επίδραση των αναταράξεων
Η διαφορά αποτυπώθηκε ήδη από την άνοιξη. Μετά τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, οι τιμές του φυσικού αερίου αυξήθηκαν κατά 41% μεταξύ Φεβρουαρίου και Μαΐου, ενώ την ίδια περίοδο οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ υποχώρησαν κατά 7%.
Η εικόνα μεταβλήθηκε κατά τους θερινούς μήνες, όταν οι υψηλές θερμοκρασίες δημιούργησαν πρόσθετες πιέσεις στο ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα. Οι τιμές ηλεκτρισμού αυξήθηκαν, καθώς το φυσικό αέριο κινήθηκε σε νέα υψηλά, ενώ περιορίστηκε η διαθεσιμότητα υδροηλεκτρικής και πυρηνικής παραγωγής, λόγω των υψηλών θερμοκρασιών των ποταμών, της χαμηλής στάθμης των υδάτων και προγραμματισμένων εργασιών συντήρησης σε πυρηνικές μονάδες.
Παρά τις πιέσεις, η ηλεκτρική ενέργεια παρουσίασε μικρότερη έκθεση στους κραδασμούς των ορυκτών καυσίμων. Η Eurelectric αποδίδει μέρος αυτής της ανθεκτικότητας στην αυξανόμενη παραγωγή από καθαρές πηγές, οι οποίες κάλυψαν το 72% της συνολικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ το 2026.
Οι μπαταρίες αλλάζουν την εικόνα
Η επόμενη πρόκληση για το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα αφορά πλέον την αξιοποίηση της αυξανόμενης παραγωγής καθαρής ενέργειας, όταν αυτή είναι διαθέσιμη, αλλά και τη διασφάλιση της ηλεκτρικής επάρκειας στις περιόδους υψηλής ζήτησης.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Βουλγαρία, όπου η ανάπτυξη συστημάτων μπαταριών συνολικής ισχύος 5,4 GW συνδέεται με σημαντική μεταβολή στις τιμές χονδρικής. Από επίπεδα 21% υψηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ το 2024, η διαφορά περιορίστηκε στο 8,3% το 2026, σύμφωνα με την Eurelectric. Η εξέλιξη αποδίδεται στη μικρότερη εξάρτηση από ακριβότερες μονάδες ορυκτών καυσίμων κατά τις ώρες αιχμής.
Ωστόσο, η ανάπτυξη της μεγάλης κλίμακας αποθήκευσης στην Ευρώπη παραμένει χαμηλότερη από τις ανάγκες που θέτει η ενεργειακή μετάβαση. Η εγκατεστημένη ισχύς ανερχόταν σε 64 GW το 2025, ενώ ακόμη και με τις προγραμματισμένες προσθήκες 78 GW παραμένει κάτω από τον στόχο των 200 GW για το 2030.
Στο επίκεντρο δίκτυα και ευελιξία
Με δεδομένη τη μεγαλύτερη συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών στην ηλεκτροπαραγωγή, η Eurelectric θέτει ως προτεραιότητες την επιτάχυνση της ανάπτυξης δικτύων και έργων αποθήκευσης, καθώς και τη δημιουργία ισχυρότερων κινήτρων για λύσεις ευελιξίας.
Παράλληλα, ζητά ταχύτερες διαδικασίες αδειοδότησης για δίκτυα, αποθήκευση και έργα καθαρής ενέργειας, αλλά και ένα σταθερό επενδυτικό πλαίσιο που θα στηρίζει τον εξηλεκτρισμό.
Όπως δήλωσε ο γενικός γραμματέας της Eurelectric, Kristian Ruby, οι αναταράξεις του 2026 ανέδειξαν εκ νέου τους κινδύνους που συνδέονται με την εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, ενώ η αυξανόμενη συμμετοχή της καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί ένδειξη ότι η ευρωπαϊκή στρατηγική διαφοροποίησης της παραγωγής περιορίζει την έκθεση στις διεθνείς ενεργειακές διακυμάνσεις.
