Ο ΑΔΜΗΕ υπέβαλε το investment request στις Ρυθμιστικές Αρχές Κύπρου και Ισραήλ – Οι μελέτες επιβεβαιώνουν τη βιωσιμότητα του έργου και ανοίγει ο δρόμος για την τελική επενδυτική απόφαση
Στην επόμενη φάση περνά η ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου–Ισραήλ, στο πλαίσιο του Great Sea Interconnector (GSI), καθώς ο ΑΔΜΗΕ υπέβαλε στις Ρυθμιστικές Αρχές των δύο χωρών το αίτημα επένδυσης (investment request) για την υλοποίηση του έργου.
Η εξέλιξη αποτελεί ένα ακόμη σημαντικό βήμα για ένα από τα πλέον φιλόδοξα ενεργειακά projects στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς το επενδυτικό αίτημα ανοίγει τη διαδικασία για την αξιολόγηση της επένδυσης και τον καθορισμό του επιμερισμού του κόστους μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ.
Επιβεβαιώνεται η οικονομική βιωσιμότητα
Κρίσιμο στοιχείο για την εξέλιξη του έργου αποτελεί το αποτέλεσμα των μελετών κόστους-οφέλους (CBA) και της πρότασης για τον διασυνοριακό επιμερισμό του κόστους (CBCA).
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των μελετών, η διασύνδεση Κύπρου–Ισραήλ παρουσιάζει οικονομική βιωσιμότητα σε όλα τα σενάρια που εξετάστηκαν.
Παράλληλα, οι μελέτες αναδεικνύουν τη συμβολή του έργου στην ασφάλεια εφοδιασμού, στην αύξηση της διείσδυσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και στην περαιτέρω ενοποίηση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας της Ανατολικής Μεσογείου με το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι σχετικές μελέτες πραγματοποιήθηκαν σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς Κύπρου και Ισραήλ, λαμβάνοντας υπόψη τις τελευταίες παραδοχές για την εξέλιξη των ηλεκτρικών συστημάτων, τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, τη διείσδυση των ΑΠΕ και τις ανάγκες σε υποδομές.
Το επενδυτικό σχήμα
Η υποβολή του investment request έρχεται μόλις μία εβδομάδα μετά τη συμφωνία μεταξύ ΑΔΜΗΕ και Meridiam, με την οποία ο γαλλικός επενδυτικός όμιλος εισέρχεται ως πλειοψηφικός μέτοχος στην εταιρεία Great Sea Interconnector.
Παράλληλα, προηγήθηκε τηλεφωνική επικοινωνία του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, με τον Ισραηλινό ομόλογό του, Eli Cohen, με αντικείμενο την προώθηση της διασύνδεσης Κύπρου–Ισραήλ.
Οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν, σύμφωνα με το ενημερωτικό σημείωμα, νέα δυναμική για την υλοποίηση του συνολικού έργου.
Το κρίσιμο επόμενο βήμα: ο επιμερισμός του κόστους
Με την υποβολή του investment request ξεκινά η διαδικασία αξιολόγησης από τις Ρυθμιστικές Αρχές Κύπρου και Ισραήλ.
Στόχος είναι να ληφθεί κοινή απόφαση για την κατανομή του κόστους του έργου μεταξύ των δύο χωρών, με την ανάκτησή του να πραγματοποιείται μέσω των ρυθμιζόμενων εσόδων της διασύνδεσης.
Το επόμενο κομβικό ορόσημο θα είναι η επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των δύο χωρών. Στη συνέχεια θα ακολουθήσει η Final Investment Decision (FID), η οποία θα σηματοδοτήσει την έναρξη των διαδικασιών χρηματοδότησης του έργου.
Ο ΑΔΜΗΕ επιδιώκει, παράλληλα, να προσελκύσει επιπλέον επενδυτές και για το σκέλος Κύπρου–Ισραήλ, ακολουθώντας το μοντέλο που εφαρμόστηκε στο πρώτο σκέλος της διασύνδεσης, μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, με την είσοδο της Meridiam στο επενδυτικό σχήμα.
Έργο 1.000 MW σε βάθος έως 2.400 μέτρα
Ο Great Sea Interconnector αποτελεί Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το σκέλος Κύπρου–Ισραήλ θα έχει ονομαστική ικανότητα μεταφοράς 1.000 MW.
Η διασύνδεση θα βασίζεται σε διπολικό σύστημα συνεχούς ρεύματος (HVDC) τάσης 500 kV. Στην Κύπρο, το καλωδιακό σύστημα θα συνδέεται με σταθμό μετατροπής στην Κοφίνου, ενώ στην ισραηλινή πλευρά προβλέπεται αντίστοιχος σταθμός στην περιοχή της Hadera.
Το υποθαλάσσιο τμήμα θα έχει μήκος περίπου 324 χιλιόμετρα, ενώ το βάθος πόντισης του καλωδίου θα κυμαίνεται μεταξύ 2.200 και 2.400 μέτρων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η δυνατότητα αμφίδρομης μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς η διασύνδεση θα επιτρέπει την αντιστροφή της κατεύθυνσης ροής ισχύος ανάλογα με τις ανάγκες των ηλεκτρικών συστημάτων.
Ενεργειακή και γεωπολιτική σημασία
Πέρα από την τεχνική και οικονομική διάσταση, ο GSI αποτελεί έργο με ευρύτερη γεωπολιτική και ενεργειακή σημασία για την Ελλάδα, την Κύπρο, το Ισραήλ και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η ηλεκτρική διασύνδεση δημιουργεί έναν νέο ενεργειακό διάδρομο στην Ανατολική Μεσόγειο και ενισχύει τη δυνατότητα διασύνδεσης των ηλεκτρικών αγορών της περιοχής με το ευρωπαϊκό σύστημα.
Παράλληλα, η ενίσχυση της διασυνδεσιμότητας μπορεί να υποστηρίξει την περαιτέρω διείσδυση ΑΠΕ και να ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού, δύο από τους βασικούς στόχους της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής.
Το επόμενο ορόσημο
Με την υποβολή του investment request, ο GSI περνά πλέον από το στάδιο των μελετών και του σχεδιασμού στη ρυθμιστική διαδικασία που θα κρίνει τον επιμερισμό του κόστους.
Η απόφαση των Ρυθμιστικών Αρχών Κύπρου και Ισραήλ και, στη συνέχεια, η FID θα αποτελέσουν τα κρίσιμα ορόσημα για την επόμενη φάση του έργου.
Για τον ΑΔΜΗΕ, το ζητούμενο είναι πλέον να μετατρέψει τη θετική εικόνα των μελετών βιωσιμότητας σε δεσμευτική επενδυτική απόφαση και χρηματοδοτική δομή, προσελκύοντας παράλληλα νέους επενδυτές στο έργο.
