Σε τροχιά υλοποίησης βάζει η ΔΕΗ μία από τις μεγαλύτερες τεχνολογικές επενδύσεις που επιχειρεί να αναπτύξει στην Ελλάδα, με την υπογραφή δεσμευτικού Μνημονίου Συνεργασίας με την Amazon Web Services (AWS) για τη δημιουργία data center στον Άγιο Δημήτριο Δυτικής Μακεδονίας.
Η πρώτη φάση του έργου προβλέπει data center ισχύος 300 MW, επένδυσης ύψους 1,2 δισ. ευρώ, με στόχο ολοκλήρωσης το 2028, ενώ παράλληλα ΔΕΗ και AWS εξετάζουν τη δυνατότητα επέκτασης της εγκατάστασης έως το 1 GW. Εφόσον προχωρήσει η επέκταση, το project θα αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη κλίμακα, δημιουργώντας έναν νέο κόμβο ψηφιακών και ενεργειακών υποδομών στη Δυτική Μακεδονία.
Η συμφωνία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ζήτηση για υποδομές υψηλής υπολογιστικής ισχύος αυξάνεται διεθνώς, λόγω της ανάπτυξης των υπηρεσιών cloud και των εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης. Για τη ΔΕΗ, το έργο αποτελεί ταυτόχρονα ένα νέο πεδίο δραστηριότητας, που συνδέει την παραγωγή και προμήθεια ενέργειας με την ανάπτυξη μεγάλης κλίμακας ψηφιακών υποδομών.
Μίσθωση 15 ετών και ενέργεια από ΑΠΕ
Με βάση το MoU, η AWS θα μισθώσει το data center μετά την ολοκλήρωση της κατασκευής του, μέσω μακροχρόνιας μίσθωσης διάρκειας 15 ετών, υπό τους συνήθεις όρους.
Η ΔΕΗ θα διαθέσει την έκταση, τα κτίρια και τις υποστηρικτικές ενεργειακές υποδομές, ενώ η AWS θα αναλάβει την εγκατάσταση και λειτουργία των υποδομών πληροφορικής.
Κεντρικό στοιχείο της συμφωνίας αποτελεί η ενεργειακή τροφοδοσία της εγκατάστασης. Η AWS θα αγοράζει και η ΔΕΗ θα παρέχει ηλεκτρική ενέργεια μέσω μακροπρόθεσμων συμβάσεων αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (PPAs) από ανανεώσιμες πηγές.
Η ενεργειακή συμφωνία συνδέεται με τον στόχο της Amazon για μηδενικές καθαρές εκπομπές άνθρακα στο σύνολο των δραστηριοτήτων της έως το 2040.
Από τα 300 MW στο 1 GW
Η αρχική δυναμικότητα των 300 MW αποτελεί το πρώτο στάδιο του σχεδιασμού. Οι δύο εταιρείες προτίθενται να διερευνήσουν την περαιτέρω επέκταση του data center έως το 1 GW, υπό την προϋπόθεση αμοιβαίας συμφωνίας, των συνθηκών της αγοράς και της σύναψης πρόσθετων οριστικών συμφωνιών.
Παράλληλα, ΔΕΗ και AWS εξετάζουν το ενδεχόμενο πολυετούς συνεργασίας στους τομείς του cloud και της τεχνητής νοημοσύνης, με στόχο την υποστήριξη του ψηφιακού μετασχηματισμού της ΔΕΗ.
Η συνεργασία, επομένως, δεν περιορίζεται στην ανάπτυξη του data center, αλλά μπορεί να επεκταθεί και στην αξιοποίηση τεχνολογιών cloud και AI από τον ενεργειακό όμιλο.
Το νέο παραγωγικό αποτύπωμα της Δυτικής Μακεδονίας
Η επιλογή του Αγίου Δημητρίου αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη Δυτική Μακεδονία, καθώς η περιοχή βρίσκεται στο επίκεντρο της παραγωγικής μετάβασης μετά την απολιγνιτοποίηση.
Η ανάπτυξη ενός data center μεγάλης κλίμακας σε μια περιοχή με ισχυρό ενεργειακό αποτύπωμα μεταφέρει πλέον το βάρος από την παραδοσιακή ηλεκτροπαραγωγή σε δραστηριότητες που συνδυάζουν ενέργεια, τεχνολογία και ψηφιακές υποδομές.
Για ένα data center τέτοιας ισχύος, πέρα από την ίδια την κατασκευή της εγκατάστασης, απαιτούνται σημαντικές υποδομές ηλεκτροδότησης και δικτύωσης, καθώς και εξοπλισμός υψηλής υπολογιστικής ισχύος.
Οι προϋποθέσεις για την επένδυση
Παρά τον δεσμευτικό χαρακτήρα του Μνημονίου, η πλήρης υλοποίηση του έργου δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί. Το project και οι εμπορικοί του όροι τελούν υπό την προϋπόθεση της διαπραγμάτευσης και υπογραφής των οριστικών συμφωνιών.
Στις βασικές προϋποθέσεις περιλαμβάνονται η ολοκλήρωση του ελέγχου δέουσας επιμέλειας (due diligence), η εξασφάλιση της απαιτούμενης σύνδεσης με το δίκτυο και η λήψη όλων των απαραίτητων εγκρίσεων από τις αρμόδιες αρχές.
Ο σχεδιασμός προβλέπει την ανάπτυξη της πρώτης φάσης των 300 MW με ορίζοντα το 2028, ενώ η ενδεχόμενη επέκταση έως το 1 GW θα αποτελέσει ξεχωριστό επόμενο στάδιο, εφόσον διαμορφωθούν οι απαιτούμενες προϋποθέσεις.
