Η μετάβαση της ναυτιλίας σε λύσεις χαμηλών εκπομπών άνθρακα περνά και από τα λιμάνια, με την ηλεκτροδότηση των ελλιμενισμένων πλοίων από την ξηρά (Onshore Power Supply – OPS) να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες τεχνολογίες για τη μείωση των εκπομπών ρύπων. Ωστόσο, η ευρεία εφαρμογή της προϋποθέτει ασφαλείς και αξιόπιστες υποδομές.
Σε αυτό το πεδίο φιλοδοξεί να συμβάλει το νέο ερευνητικό έργο AEGIS, το οποίο συντονίζει το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) με χρηματοδότηση από το Lloyd’s Register Foundation. Στόχος του είναι να δημιουργήσει την επιστημονική βάση που θα επιτρέψει την ασφαλή ανάπτυξη των συστημάτων ηλεκτροδότησης πλοίων από τη στεριά, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα των λιμενικών υποδομών.
Το έργο υλοποιείται σε συνεργασία με κορυφαίους διεθνείς οργανισμούς, όπως η Association for Materials Protection and Performance (AMPP), η IEEE και το Institute of Marine Engineering, Science and Technology (IMarEST), με στόχο την ανάπτυξη κοινών προτύπων, τεχνικών κατευθυντήριων οδηγιών και εκπαιδευτικών εργαλείων για τον εξηλεκτρισμό της ναυτιλίας.
Χρηματοδότηση για ασφαλέστερα «πράσινα» λιμάνια
Το AEGIS εστιάζει στην αντιμετώπιση ενός από τα σημαντικότερα τεχνικά ζητήματα που συνοδεύουν την τεχνολογία OPS: τη διασφάλιση της προστασίας των λιμενικών και ναυτιλιακών υποδομών από φαινόμενα διάβρωσης και άλλους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν κατά τη σύνδεση πλοίων με το χερσαίο ηλεκτρικό δίκτυο.
Στο πλαίσιο του έργου θα αναπτυχθούν μοντέλα προσομοίωσης και ένα ψηφιακό δίδυμο (digital twin) της σύνδεσης πλοίου-λιμένα, ενώ θα πραγματοποιηθούν δοκιμές σε πραγματικές συνθήκες, με πιλοτικές εφαρμογές στα λιμάνια της Κυλλήνης και της Ηγουμενίτσας, καθώς και σε επιλεγμένες ευρωπαϊκές λιμενικές εγκαταστάσεις.
Τα αποτελέσματα της έρευνας αναμένεται να αξιοποιηθούν για τη διαμόρφωση νέων διεθνών προτύπων και κανονισμών σχετικά με την ηλεκτροδότηση των πλοίων από την ξηρά, συμβάλλοντας στην ασφαλή εξάπλωση της τεχνολογίας.
Στήριξη της ενεργειακής μετάβασης στη ναυτιλία
Όπως δήλωσε ο συντονιστής του έργου και καθηγητής του ΕΜΠ, Ιωάννης Προυσαλίδης, η ηλεκτροδότηση των πλοίων από τη στεριά αποτελεί βασική προϋπόθεση για την απανθρακοποίηση των λιμένων, ωστόσο απαιτείται καλύτερη κατανόηση των τεχνικών φαινομένων που αναπτύσσονται κατά τη σύνδεση πλοίου και λιμενικών εγκαταστάσεων.
«Στόχος μας είναι να διασφαλίσουμε ότι, καθώς η ναυτιλία οδεύει προς τον εξηλεκτρισμό, τα συστήματα αυτά αναπτύσσονται αξιόπιστα και σε μεγάλη κλίμακα, προστατεύοντας τόσο τις κρίσιμες υποδομές όσο και τους ανθρώπους που τις λειτουργούν», ανέφερε.
Από την πλευρά του, ο Director of Technologies του Lloyd’s Register Foundation, Jan Przydatek, σημείωσε ότι τα συστήματα ηλεκτροδότησης από την ξηρά αποτελούν βασικό εργαλείο για τη μείωση των εκπομπών της ναυτιλίας, προσθέτοντας ότι η συνεργασία με το ΕΜΠ θα συμβάλει στην ανάπτυξη αξιόπιστων τεχνικών λύσεων που θα ενισχύσουν τη βιώσιμη λειτουργία των λιμένων και τη γαλάζια οικονομία.
Το έργο, το οποίο ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2025, βρίσκεται ήδη στη φάση συλλογής δεδομένων και ανάπτυξης των πρώτων μοντέλων. Παράλληλα, οι εταίροι καλούν λιμενικές αρχές, ναυτιλιακές εταιρείες και παρόχους τεχνολογίας να συμμετάσχουν στην πρωτοβουλία, ώστε τα αποτελέσματα της έρευνας να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της αγοράς και της ναυτιλιακής βιομηχανίας.
